Το Σύνταγμα και η Χρυσή Αυγή - Του Χαράλαμπου Ανθόπουλου*
Υπάρχουν περισσότερες από μία αιτίες που εξηγούν γιατί η Χρυσή Αυγή έφτασε να έχει κοντά στο 7% και 18 έδρες στη Βουλή. Δεν έχουμε εδώ τον χώρο να ασχοληθούμε με τις αιτίες αυτές ? ούτως ή άλλως είναι γνωστές. Ομως, μετά τα γεγονότα και τις βιαιοπραγίες στη Ραφήνα και στο Μεσολόγγι, αρχίζει να τίθεται πλέον ένα ζήτημα συνταγματικής φύσεως: η δράση της Χρυσής Αυγής εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, όπως υπαγορεύει το άρθρο 29 παρ. 1 Συντ.;
Το ελληνικό Σύνταγμα του 1975 είναι γενετικά αντιολοκληρωτικό. Ενα Σύνταγμα που γεννήθηκε από τα συντρίμμια μιας στρατιωτικής δικτατορίας δεν θα μπορούσε να είναι κάτι διαφορετικό. Παρ' όλα αυτά, ο συνταγματικός νομοθέτης του 1975 δεν θέλησε να καθιερώσει την αρχή της «αμυνόμενης δημοκρατίας» (Militant democracy), δηλαδή την προστασία της πολιτικής αντιπροσώπευσης από φορείς της που έχουν πολιτικούς σκοπούς αντίθετους προς το δημοκρατικό πολίτευμα.
Ως προς το σημείο αυτό, το Σύνταγμά μας διαφέρει από το γερμανικό Σύνταγμα, που επιβάλλει ιδεολογικο-προγραμματικούς περιορισμούς στα πολιτικά κόμματα και επιτρέπει την απαγόρευση εκείνων των κομμάτων που δεν συμμορφώνονται προς αυτούς, αλλά και από το ιταλικό Σύνταγμα, που απαγορεύει ρητά την επανίδρυση του φασιστικού κόμματος.
Κάνοντας λόγο για κόμματα «που η δράση τους οφείλει να εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος», το άρθρο 29 παρ. 1 Συντ. απαγορεύει μόνο ένα πράγμα: τη χρήση βίας ή την υποκίνηση σε χρήση βίας, κατά πολιτικών αντιπάλων ή κατά απλών πολιτών, ανεξαρτήτως εθνικότητας, φυλής, γλώσσας ή θρησκευτικών πεποιθήσεών τους.
Η χρήση βίας μεταθέτει αυτομάτως το κόμμα που τη μετέρχεται ή την υποκινεί έξω από το πεδίο προστασίας του άρθρου 29 παρ. 1 Συντ. Μέχρι τώρα ο κοινός νομοθέτης δεν προνόησε να θεσπίσει έναν νόμο που θα απαγορεύει την ίδρυση ή τη συνέχιση της λειτουργίας τέτοιων κομμάτων. Τίποτα όμως δεν τον εμποδίζει να το κάνει αυτό, εάν και όταν χρειαστεί.
*Αναπληρωτής καθηγητής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο
Nina Litvinova: In Memoriam
- Δημοφιλέστερα
