Από τον λαϊκισμό στη δικτατορία - Του Απόστολου Βεργή

Ο φόβος και η ανάγκη εξασφάλισης, βρίσκονται πίσω από τις ανθρώπινες επιλογές, ενέργειες και θέσεις. Λειτουργώντας όμως οι άνθρωποι με τέτοιους τρόπους, εκχωρούν εαυτό σε ότι τους εξασφαλίζει (πιο σωστά σε ότι τους τάζει ότι τους εξασφαλίζει γιατί, όπως είναι γνωστό, τα πάντα κρίνονται εκ των αποτελεσμάτων) και μικραίνουν. Η πιο συνηθισμένη εκχώρηση (και σίγουρα η πιο εύκολη) που γίνεται, είναι η εκχώρηση από τους πολίτες στους πολιτικούς (κι επέκεινα σε πολιτικά συστήματα) προσωπικής ευθύνης. Αυτή η εκχώρηση, συνεπάγεται  και μείωση της ενεργού συμμετοχής των πολιτών στο κοινωνικό γίγνεσθαι κι εντέλει, την μείωση του ελέγχου - το ότι δε, οι μάζες  (και οι πολίτες συχνότατα λειτουργούν ως μάζες) επιλέγουν πολύ συχνά να ακολουθούν την ευκολία, μη έχοντας τη σοφία της αναλυτικής δυνατότητας, έχει γεννήσει τον λαϊκισμό: Έτσι οι αρχηγοί, στα λόγια, λειτουργούν απαλλάσσοντας τις μάζες από τις ευθύνες τους, χρησιμοποιώντας και φιλοσοφικές θέσεις οι οποίες ακουμπούν τις μάζες και γίνονται κανόνες πίστεως κι ακολουθίας.

Και η κοινή η γνώμη βασιλεύει, γίνεται νόμος - όταν νόμος, ηθική και κοινή γνώμη τείνουν στο να συμπέσουν, ο λαϊκισμός είναι παρών κι ο φασισμός χτυπά την πόρτα: Τότε, γίνεται όχλος ο λαός και αρκετοί τύποι δικτατοριών γίνονται ευρέως αποδεκτές ως πολιτικές αντιδράσεις (πλασάρονται σαν τέτοιες) ή ως μετά- δημοκρατία• οι κυβερνήσεις δε, μεταλλάσσονται, διαφοροποιώντας τις πρακτικές τους από τα αρχικά τους συνθήματα, συνθήματα από τις εποχής που οι κυβερνήσεις ήταν στο περιθώριο ή είχαν τη μορφή κινημάτων.

Η σχετικότητα των ορισμών αλλοιώνει τις έννοιες, μεταμορφώνοντας τα προτάγματα πρώην κινηματιών (όχι πρώην επαναστατών), αλλοιώνοντας την υφή τους, κάνοντάς την, από υφή αλληλεγγύης, κυριαρχική υφή: Το αντιλαμβάνεται κανείς αυτό, όταν από τις πορείες ειρήνης, μια παράταξη, οδηγείται στην αποθέωση στρατιωτικών παρελάσεων, όταν αυτή περνά στην εξουσία: Τότε οι γνήσιοι επαναστάτες περνούν στο περιθώριο, διαβάλλονται και διώκονται και το “απόλυτο” καλύπτεται από τον αρχηγό - οι μάζες προτιμούν τους αρχηγούς απ' τους επαναστάτες, οι μάζες που στο βάθος τους είναι κατευθυνόμενες (ίσως θέλουν να είναι), με τον όποιο αυθορμητισμό να χάνεται στις πρώτες ώρες.

Οι αρχηγοί υπερεκτιμούνται από τα σύνολα και η τελική θέση των επαναστατών οι οποίοι είναι εκ των πραγμάτων ρεαλιστές, βρίσκεται στην αποπομπή - εχθροί του λαού (λέει). Και το τυρί υπάρχει και είναι οι διαρκείς οικονομικές απαιτήσεις των μαζών - οι αρχηγοί φροντίζουν ταχύτατα να το τοποθετούν στη φάκα, φάκα η οποία είναι η καταστολή των ελευθεριών, της έκφρασης, της σκέψης και η αποδοχή απ' το ευρύ κοινό της δικτατορίας: Ο βαθμός υπερασπίσεως της έκφρασης σε έναν τόπο, είν' ένα δείγμα για το τι επικρατεί εκεί - υπερασπίσεως από το λαό κι όχι από τις κυβερνήσεις.