Το Αιγαίο με όρους - του Αλέκου Λασκαράτου
Το 1982 οριστικοποιήθηκε η νέα Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του Ο.Η.Ε. (United Nations Convention on the Law of the Sea - UNCLOS) σε αντικατάσταση προηγούμενων αντίστοιχων διεθνών συμβάσεων. Τη Σύμβαση αυτή έχει κυρώσει η Ελλάδα καθώς και άλλες 158 χώρες και η ΕΕ. Η Τουρκία δεν την έχει υπογράψει. Η Σύμβαση είναι σε ισχύ από το 1994.
Σύμφωνα με αυτήν ως υφαλοκρηπίδα ορίζεται ο βυθός της θάλασσας σε απόσταση μέχρι 200 ναυτικών μιλίων από την ακτή. Στην υφαλοκρηπίδα τους τα κράτη έχουν αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης του βυθού και του υπεδάφους της παρακείμενης θάλασσας (εξόρυξη πετρελαίου, ορυκτού πλούτου κλπ.). Επίσης η UNCLOS προβλέπει τη θέσπιση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που αποτελεί την υδάτινη στήλη πάνω από την υφαλοκρηπίδα, στην οποία το παράκτιο κράτος έχει την αποκλειστική οικονομική αξιοποίηση των υπερκείμενων διεθνών υδάτων (κυρίως αλιεία).
Η Σύμβαση αυτή, σε αντίθεση με τις προηγούμενες τις οποίες αντικατέστησε, αναγνωρίζει ότι τα νησία έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα πράγμα το οποίο η Τουρκία δεν δέχεται και για τον λόγο αυτόν, μεταξύ άλλων, δεν την έχει υπογράψει. Ετσι η Τουρκία π.χ. θεωρεί, ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα νησιά της Δωδεκανήσου δεν έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα, αλλά «κάθονται» πάνω στην Τουρκική υφαλοκρηπίδα της Μικράς Ασίας και της Νότιας Τουρκίας αντίστοιχα. Εκεί ακριβώς λοιπόν βρίσκεται το πρόβλημα. Οταν π.χ. το Πίρι Ρέις κάνει έρευνες στην περιοχή νοτιοανατολικά της Ρόδου και του Καστελλόριζου είναι πολύ πιθανό να βρεθεί, ηθελημένα ή μή, μέσα στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Για την τουρκική πλευρά τέτοιο πρόβλημα δεν υφίσταται αφού δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη υφαλοκρηπίδας στα νησιά.
Κλείνοντας με το σημερινό σημείωμα τους όρους που σχετίζονται με τη θάλασσα, μπορούμε να πούμε ότι τα εθνικά χωρικά ύδατα έχουν σχέση με την εθνική ασφάλεια των κρατών (μιά και αποτελούν ουσιαστικά «έδαφος» του παράκτιου κράτους) ενώ η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ έχουν περισσότερο σχέση με την οικονομική εκμετάλευση.
Παραδείγματα διενέξεων γειτονικών χωρών για εθνικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ υπάρχουν πολλά. Π.χ. Μαρόκο-Ισπανία, Κροατία-Μαυροβούνιο,, Ηνωμένο Βασίλειο-Ισπανία, Σλοβενία-Κροατία, Πολωνία-Δανία, Ηνωμένο Βασίλειο-Ιρλανδία, Δανία, και Ισλανδία, Ρωσία-Εσθονία για να αναφέρουμε μόνο τις διενέξεις σε επίπεδο Ευρώπης.
24//2010
Nina Litvinova: In Memoriam
- Δημοφιλέστερα
