Κατεχόμενες περιουσίες και πραγματικότητες - του Κώστα Μαυρίδη*

Μια από τις αρνητικές εξελίξεις εντός του 2010 ήταν η Απόφαση του ΕΔΑΔ που έκρινε ως ένδικο μέσο της Τουρκίας την Επιτροπή Περιουσιών, στην οποία παρέπεμψε τις ε/κ προσφυγές που εκκρεμούσαν ενώπιόν του. Το ΕΔΑΔ κάνει αναφορά και στη λειτουργία της Επιτροπής μέχρι το Δεκ. 2011 βάσει σχετικού «νόμου» του ψευδοκράτους και αυτό λειτουργεί πιεστικά πάνω στους Ε/κ ιδιοκτήτες των οποίων οι περιουσίες βρίσκονται υπό κατοχήν. Οι ιδιοκτήτες βρίσκονται σήμερα χωρίς σαφή καθοδήγηση από το κράτος και από την άλλη, διάφοροι επιτήδειοι εξωθούν τους ιδιοκτήτες να προσφύγουν στην Τουρκο-Επιτροπή. Ποιος θα μιλήσει στους επηρεαζόμενους με υπευθυνότητα;

Η απόφαση για τις περιουσίες ανήκει στον καθένα. Μερικά όμως πράγματα πρέπει να επισημανθούν χάριν της αλήθειας και προτού είναι αργά. Γνωστοί δικηγόροι εξωθούν Ε/κ ιδιοκτήτες με τον εξής συλλογισμό: «Ένας Ε/κ που προσφεύγει στην Επιτροπή, δεν χάνει τίποτα αφού μπορεί να αρνηθεί όποια πρόταση του προτείνουν». Και συνεχίζουν πως, «όποιος δεν πάει στην Επιτροπή μέχρι τον Δεκ 2011, θα χάσει για πάντα το δικαίωμά του». Χωρίς να διευκρινίζουν «ποιο δικαίωμα θα χάσει». Ο συλλογισμός αναπόφευκτα σπρώχνει τον κόσμο στην Τ/Επιτροπή -όπως επιδιώκει και η Τουρκία- αφού, δήθεν, δεν χάνει τίποτα με το να προσφύγει και από την άλλη, όποιος δεν προσφύγει, θα χάσει δήθεν «το δικαίωμα στην περιουσία του».

Το πιο πάνω συνιστά πειθαναγκασμό που στηρίζεται στην παραπλάνηση, προερχόμενος μάλιστα από δικηγόρους! Κατ’ αρχήν, δεν υπάρχει καμιά απολύτως υποχρέωση σε Ε/κ να προσφύγει στην Τ/Επιτροπή και καμιά υποχρέωση για προσφυγή στο ΕΔΑΔ, το οποίο άλλωστε δεν διαθέτει μηχανισμό επιβολής των αποφάσεών του. Επομένως, ως έχουν τα πράγματα, εκείνος που θέλει να προσφύγει στο ΕΔΑΔ, έχει υποχρέωση να προσφύγει πρώτα στην Τ/Επιτροπή. Κι ενώ το δικαίωμα ιδιοκτησίας δεν εξαρτάται, ούτε αλλοιώνεται από το κατά πόσον θα προσφύγει ένας στο ΕΔΑΔ, οι κίνδυνοι από την προσφυγή στην Τ/Επιτροπή είναι τεράστιοι και απροσδιόριστοι, αλλά εμφανίζονται επιτήδεια ως απλά ένα διαδικαστικό προστάδιο.

Στην πραγματικότητα, ο ιδιοκτήτης/θύμα αποδέχεται μια διαδικασία της οποίας το κόστος είναι τεράστιο, επειδή κυρίως το κόστος σε χρήμα και χρόνο «οδηγεί» στο αναπόφευκτο: στην αποδοχή αποζημίωσης με αντίτιμο την οριστική απώλεια της περιουσίας. Και το ποσόν της αποζημίωσης είναι τόσο εξευτελιστικό ακόμη και για όσους θέλουν απλώς να πωλήσουν τις περιουσίες τους χάριν του χρήματος. Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα τι θα γίνει μετά το Δεκέμβρη του 2011. Το χειρότερο, όμως, σενάριο είναι να χάσει ο ιδιοκτήτης την ευκαιρία να προσφύγει στο ΕΔΑΔ. Από την άλλη, το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) έκρινε στην ουσία το δικαίωμα ιδιοκτησίας κάθε Ε/κ στην κατεχόμενη περιουσία του στην Απόφαση Όραμς.

Η ιδιοκτησία σε όλη την επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας ως πλήρους μέλους της ΕΕ και η συνεπαγόμενη ευρωπαϊκή νομιμότητα, έχει επιβεβαιωθεί τελεσίδικα με την επισήμανση πως οι αποφάσεις κυπριακών δικαστηρίων είναι υποχρεωτικά εκτελεστέες από όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Όλα! Φυσικά, υπάρχουν διαφορές (δικαιοδοσίας και άλλες) ανάμεσα στο ΕΔΑΔ και το ΔΕΚ, οι οποίες δεν πρέπει να παραγνωρίζονται.
Παρεμπιπτόντως, γιατί η Κυπριακή Δημοκρατία δεν προχωρεί τη διαδικασία κατάσχεσης περιουσίας των Όραμς στην Αγγλία -ως Ευρωπαίων πολιτών- στο πλαίσιο της απόφασης του Κυπριακού Δικαστηρίου και του ΔΕΚ; Ο καθένας αντιλαμβάνεται τα δυνατά μηνύματα μιας τέτοιας κίνησης για τους σφετεριστές. Αντί τούτου, οι προτάσεις της πλευράς μας στο περιουσιακό, για πρώτη φορά κάνουν χρήση προνοιών που καθιστούν εν πολλοίς ανέφικτη την αποκατάσταση των ε/κ περιουσιών στους ιδιοκτήτες τους. Πέρα από τα λόγια, στην πράξη δημιουργείται μια κατάσταση που οδηγεί τους ιδιοκτήτες μέσα από την απόγνωση να καταλήξουν στο δούρειο ίππο που αποτελεί η Τ/Επιτροπή. Και γι' αυτό πρέπει να υπάρξουν ανατροπές, προτού το περιουσιακό κριθεί με βάση τις τουρκικές επιταγές και με χαμένους τους ιδιοκτήτες.

*Ο κ. Κώστας Μαυρίδης είναι Ακαδημαϊκός

Σημερινή