Ένας κάποιος κυνόδοντας... - της Έλενας Ακρίτα

ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΙΑ ΜΟΥ θα την πω: τον ελληνικό κινηµατογράφο δεν τον αγαπώ. Ή δεν µ’ αγαπάει αυτός – δεν έχουµε κάνει πια και ενδελεχή ανάλυση της σχέσης µας. Τη δεκαετία του ‘80 που είχα πέσει στον έρωτά του, περνούσα τις άπειρες ώρες σε σινεφίλ αίθουσες και στα φεστιβάλ Θεσσαλονίκης... Μπαστακωµένη στο κάθισµα, ώωωρες ατελείωτες, παρέα µε τον καηµό του κάθε πικραµένου σκηνοθέτη που ενθουσιωδώς χρηµατοδοτούσε το Ελληνικό Κέντρο Κινηµατογράφου από την τσέπη τη δική µου!

∆εν ήταν όλες οι ταινίες για τα µπάζα. Κάποιες βλέπονταν... Λίγες, ελάχιστες ήταν έως και καλές!

Κι εκεί ακριβώς την πάταγα: έβλεπα µισό ή 1 λεπτό από την άριστη πρόθεση ενός σκηνοθέτη. Πήγαινα στην επόµενη ταινία του, ελπίζοντας ότι θα έχει ολοκληρώσει το όραµα που µου υποσχέθηκε στο πρωτόλειο. Κι έβλεπα του Γιάγκου το ταµπούρι. Αρες µάρες κουκουνάρες, δεύτερα και τρίτα επίπεδα που είχαν στήσει το πρώτο (επίπεδο) στο ραντεβού, πλάνα που άρχιζαν στα 25 µου χρόνια και τελείωναν στα 27 µου, εµµονικές ψυχώσεις που ποσώς µε αφορούσαν, ναρκισσισµούς και µια µόνιµη λογοδοσία τού ενός σκηνοθέτη προς τον άλλον: Η ταινία δεν απευθυνόταν στον θεατή. Απευθυνόταν στον άλλον σκηνοθέτη που του πήρε το βραβείο από τα χέρια.

Να τη δει και να σκάσει από τη ζήλεια του ο ατάλαντος! Εχω ζήσει µεγάλες στιγµές κουτουλώντας στον ώµο του διπλανού µου που ροχάλιζε ελαφρά και µε το απαιτούµενο δέος προς τον δηµιουργό! Κάπου εκεί πήρα και το συναινετικό µου διαζύγιο από τις παραγωγές του Ελληνικού Κέντρου Κινηµατογράφου.

Επίσης παγερά αδιάφορη µε άφησε η στροφή των τελευταίων χρόνων στις ελαφριές κωµωδιούλες. Είτε είναι remakes των παλιών ελληνικών ταινιών είτε κάτι σα χλίτσες που στο µισάωρο τρέχεις στα τυφλά να βρεις την έξοδο! Χίλιες φορές να δω τον mainstream «Λόγο του βασιλιά» – ναι, το παραδέχοµαι, µετά τον Anthony Hopkins, πήρα ξοπίσω τον Colin Firth – παρά να υποστώ τα εφηβικά χάχανα ενός νεόκοπου σκηνοθέτη.

ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΙΑ ΜΟΥ θα την πω... όπως οι περισσότεροι, έτσι κι εγώ, είδηση δεν είχα πάρει για την ταινία «Ο κυνόδοντας» του Γιώργου Λάνθιµου! Οπως οι περισσότεροι, έτσι κι εγώ, κάτι είχα ψιλοδιαβάσει, κάτι είχε ψιλοπάρει το αυτί µου... Αργότερα έµαθα ότι είναι µια ανεξάρτητη παραγωγή, ο δηµιουργός της οποίας έφτυσε αίµα για να τη γυρίσει. Η ταινία ξεκίνησε αθόρυβα µια καριέρα µε πολλά χαστούκια. Αργότερα έγινε το µπαµ κι οι διακρίσεις στα διεθνή φεστιβάλ. Μέχρι τα Οσκαρ. Και τότε – µόνον τότε – αρχίσαµε όλοι να αποθεώνουµε κάτι που ∆ΕΝ έχουµε δει.

Από τη δεκαετία του ‘60 έχει να πάει ελληνική παραγωγή στα Οσκαρ. Από εκείνες τις σκοτεινές µαυρόασπρες εποχές του Κακογιάννη, του Θεοδωράκη, του Χατζιδάκι...

Του Βασίλη Φωτόπουλου που κέρδισε το Οσκαρ Σκηνογραφίας για τον «Ζορµπά»...

Του Βασίλη Γεωργιάδη µε τα «Κόκκινα φανάρια» του... Και να που τώρα, µισό αιώνα µετά, ο µοναχικός, αθόρυβος Γιώργος Λάνθιµος φέρνει την Ελλάδα στην πρώτη γραµµή της δηµοσιότητας: µιας δηµοσιότητας διάστικτης από σκάνδαλα, ρεµούλες, µίζες, ελλείµµατα, χρέη και ∆ΝΤ.

Κι επειδή «ουδείς προφήτης στον τόπο του», τώρα θα αρχίσουν όλοι να αποθεώνουν και να υποκλίνονται! Να στριµώχνονται ποιος θα πρωτοβγεί στη φωτογραφία. Ποιος θα σκάσει µουρίτσα στο πλάνο.

Ποιος θα διεκδικήσει κοµµάτι απ’ την πίτα της ετερόφωτης λάµψης!

(Οπως η κλασική γελοία σκηνή στις ειδήσεις... Οπου µπροστά ο αυτόπτης µάρτυρας εξηγεί πώς έγινε το ατύχηµα και από πίσω του πέντε κρετίνοι χασκογελάνε και χαιρετάνε τη γιαγιά στο Σουφλί!)

ΕΤΣΙ ΘΑ ΣΚΑΣΟΥΝ ΜΥΤΗ τώρα ειδήµονες, ιθύνοντες, επαΐοντες! Από τα υπουργεία Πολιτισµού και τους «σχετικοάσχετους» φορείς. Της τέχνης οι γκόµενοι οι πρώην και οι επόµενοι... Αυτοί που ξαφνικά θα θυµηθούν πόσο συνέβαλαν σε µια ταινία που, µέχρι χτες, ούτε ακουστά δεν την είχαν. Κι αν κάποιος τους έλεγε «ο Κυνόδοντας του Λάνθιµου» θα απαντούσαν:

– Πες του να πάει να τον βγάλει µην ταλαιπωρείται ο άνθρωπος!

Και που ακόµα δεν είναι σίγουρο αν το Οσκαρ διεκδικεί ο «Κυνόδοντας», ο «Κοπτήρας» ή ο «Γοµφίος»! Ξέρουν µόνο ότι το δόντι είναι του Λάνθιµου! Ή µήπως του Ανθιµου;

ΤΑ ΝΕΑ