“Ταφόπλακα” στην ανεξάρτητη ενημέρωση στο διαδίκτυο – του Γιώργου Νικολόπουλου
Με το άρθρο 67 του νέου νομοσχεδίου για το Ασφαλιστικό, το αγγελιόσημο επιβάλλεται και στα ενημερωτικά σάιτ. Πόσο πιο τεχνική, πόσο πιο βαρετή μπορούσε να είναι μία είδηση για τον μέσο Έλληνα; Πέρασε στα ψιλά. Κι όμως, δεν έπρεπε. Γιατί με την φαινομενικά «αθώα και ασήμαντη» διάταξη αυτή, συγκεκριμένα κέντρα εξουσίας, για τους δικούς τους ιδιοτελείς σκοπούς, θα βάλουν «ταφόπλακα» στην ανεξάρτητη ενημέρωση στο διαδίκτυο.
Follow the money
Follow the money, «ακολούθησε τα λεφτά» είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνει κάποιος στην οικονομική δημοσιογραφία. Που πάνε λοιπόν τα λεφτά με τη συγκεκριμένη διάταξη; Ποιος κερδίζει;
Πρώτα από όλους, κερδίζει το συνδικάτο των δημοσιογράφων: δεν είναι ευρέως γνωστό αλλά σε μία ετερόκλητη συμμαχία, δεξιοί, κεντροδεξιοί, κεντροαριστεροί και ακροαριστεροί συνάδελφοι, οι περισσότεροι δημοσιογράφοι-συνδικαλιστές του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΣΗΕΑ, έχουν παραδόξως συμφωνήσει να παλέψουν για δύο πράγματα: Πρώτον, να εξαιρεθεί το Ταμείο των Δημοσιογράφων, από τις συγχωνεύσεις και ενοποιήσεις του Ασφαλιστικού. Δεν είναι κάτι το οποίο συζητείται συχνά στα ελληνικά ΜΜΕ, αλλά ο στόχος είναι και όλα τα ασφαλιστικά ταμεία να ενοποιηθούν, κι ας μείνουν μετά τις συγχωνεύσεις μόνο τρία, εκ των οποίων ένα για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες, εκτός από το Ταμείο των δημοσιογράφων. Το Συνδικάτο των δημοσιογράφων, μία πανίσχυρη συντεχνία, αλλάζουν τον κανόνα σε 3+1. Τρία ταμεία όλοι οι υπόλοιποι Έλληνες, και ένα το ηρωικό και αντιστεκόμενο «ευγενές» των δημοσιογράφων. Με απλά λόγια: όλοι ίσοι, κι οι δημοσιογράφοι λίγο πιο ίσοι από όλους τους άλλους…
Οι λυσσαλέα αντιμαχόμενοι σε όλα τα άλλα ζητήματα εργατοπατέρες της ΕΣΗΕΑ, συμφώνησαν και σε ένα δεύτερο σημείο. Στην ανάγκη να επιβληθεί αγγελιόσημο και στις διαφημίσεις στο διαδίκτυο. Γιατί το ζητούν αυτό; Γιατί το Ταμείο των Δημοσιογράφων έγινε τόσο πλούσιο με το αγγελιόσημο, το 21,5% εισφοράς υπέρ των δημοσιογράφων που πληρώνουν όλοι οι διαφημιζόμενοι, σε κάθε διαφήμιση στην τηλεόραση ή στο ραδιόφωνο ή στις εφημερίδες ή στα περιοδικά. Και αφού στο ίντερνετ δεν υπήρχε ως τώρα αγγελιόσημο, θεωρούσαν οι πεφωτισμένοι αυτοί ταγοί της ελληνικής δημοσιογραφίας πως έτσι κινδύνευαν σε βάθος χρόνου να χάσουν το παντεσπάνι τους και από τα άλλα Μέσα.
Οι δημοσιογράφοι λοιπόν κερδίζουν, και κερδίζουν πολλά χρήματα από την επέκταση του αγγελιόσημου και στο ίντερνετ. Φυσικά δεν θα μπορούσαν να παρουσιάσουν την κατάσταση έτσι ακριβώς, “συντεχνιακά”. Θα ήταν πολύ μπανάλ. Για αυτό, υποστηρίζουν πολλοί συνάδελφοι πως ο ανώτερος σκοπός της ρύθμισης που προώθησαν είναι το να «ενοποιηθεί ο κλάδος», να μπορούν να μπουν οι νέοι συντάκτες του διαδικτύου και εκείνοι στην ΕΣΗΕΑ.
Αυτό είναι κάτι με το οποίο συμφωνώ προσωπικά. Έχουμε ταχθεί υπέρ και ως newstime.gr, από τα πρώτα μας βήματα. Γιατί πολλοί συντάκτες και στο newstime.gr και στα περισσότερα άλλα σάιτ κάνουν αμιγώς δημοσιογραφική δουλειά, και δεν αξίζουν σε καμία περίπτωση να αντιμετωπίζονται ως δημοσιογράφοι Β’ κατηγορίας. Ωστόσο, αν αυτός ήταν ο στόχος των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΣΗΕΑ, ειδικά εκείνων με τάχα μου αριστερές ευαισθησίες «υπέρ των αδυνάτων», γιατί δεν τους δέχθηκαν στις τάξεις τους εδώ και 10 τουλάχιστον χρόνια; Γιατί σφυρίζουν αδιάφορα τόσα χρόνια; Ίσως γιατί μάλλον δεν νοιάστηκαν ποτέ ιδιαίτερα, ούτε νοιάζονται και τόσο σήμερα. Τα χρήματα του αγγελιόσημου θέλουν. Όσο δεν τα έπαιρναν από το ίντερνετ, οι συντάκτες ίντερνετ δεν έκαναν δημοσιογραφική δουλειά. Τώρα που θα παίρνουν τα λεφτά, δια μαγείας οι συντάκτες ηλεκτρονικών εφημερίδων έγιναν ξαφνικά δημοσιογράφοι ίσοι με τους υπολοίπους. Γιατί είπαμε, όλοι είναι ίσοι, αλλά μερικοί είναι λίγο πιο ίσοι από τους άλλους…
Μεγαλοεκδότες
Οι δεύτεροι που κερδίζουν αν εφαρμοστεί αυτή η ρύθμιση, παραδόξως, είναι οι μεγαλοεκδότες. Για να φανούν αντιεξουσιαστές, οι της κυβέρνησης παρουσίασαν τη ρύθμιση ως μία που πάει κόντρα στους εκδότες, γιατί, λέει, δεν μπορούν να χρεώνουν πια διαφημιστικά τιμολόγια στο σάιτ της εφημερίδας τους για να γλιτώνουν το αγγελιόσημο.
Σε μία ευνομούμενη πολιτεία, η διάπραξη αυτής της απάτης, σύμπραξη εκδοτών και διαφημιστών υπεράνω υποψίας, θα ήταν εύκολο τεχνικά να εξακριβωθεί. Ας είναι όμως. Κι αν χάνουν αυτό οι εκδότες, κερδίζουν κάτι άλλο, πολύ πιο ουσιώδες: Θα μπορούν πια να ελέγχουν εσαεί και το νέο δυναμικό Μέσο, το διαδίκτυο, ένα Μέσο που κινδύνευε να τους ξεφύγει από τον έλεγχο.
Πώς θα συμβεί αυτό; Η νέα ρύθμιση βάζει «ταφόπλακα» στα ανεξάρτητα σάιτ. Γιατί ένας διαφημιζόμενος ή ένας διαφημιστής το σκεφτόταν 10 φορές να βάλει διαφήμιση σε ένα μικρό ανεξάρτητο σάιτ σαν το newstime.gr, tvxs.gr, parapolitika.gr, protagon.gr, zoomnews.gr ή άλλο, επειδή θα δυσαρεστήσει τα μεγάλα εκδοτικά συγκροτήματα, που απαιτούν σχεδόν εκβιαστικά να παίρνουν σχεδόν όλη την πίτα της διαφήμισης, και προσφέρουν διάφορα «ελκυστικά» ανταλλάγματα κάτω από το τραπέζι (μεσολάβηση και «πρόσβαση» σε υπουργούς και δημόσιες υπηρεσίες, «συμβόλαια ηθικής εκτέλεσης» ανταγωνιστών, «προστασία», δουλειές σε άλλους κλάδους κλπ κλπ). Θα είχε αυτά κατά μας και την ανεξαρτησία και το χαμηλότερο κόστος διαφήμισης υπέρ των μικρών ανεξάρτητων σάιτ. Τώρα, και λόγω κόστους, θα διστάσει ακόμη πιο εύκολα, θα το σκεφτεί 100 φορές πριν διαφημιστεί σε ένα μικρό, ανεξάρτητο σάιτ.
Τώρα, καλούμαστε να ανταγωνιστούμε επι ίσοις όροις τους μεγιστάνες του Τύπου. Το barrier to entry υψώνεται δυσθεώρητο. Οι περισσότεροι μικροί της ενημέρωσης του ίντερνετ θα αναγκαστούμε να κλείσουμε. Οι μεγαλοεκδότες θα μετατρέψουν σε τραστ ή ολιγοπώλιο και το ίντερνετ. Μόνοι που θα μπορούν να λειτουργήσουν, εκτός των μεγαλοεκδοτών, θα είναι τα blogs, λειτουργώντας όμως πολλές φορές αυτά σε συνθήκες απόλυτης αδιαφάνειας, χωρίς διαφημίσεις, συχνά με έσοδα από αλληλοεκβιαζόμενα επιχειρηματικά συμφέροντα όπως είναι … οι μεγαλοεκδότες.
Εμείς στο newstime.gr, όπως συμβαίνει και σε πολλά άλλα ανεξάρτητα ενημερωτικά σάιτ, δεν συκοφαντούμε και δεν υβρίζουμε. Ούτε εκβιάζουμε τη μία εβδομάδα τον έναν επιχειρηματία και την άλλη τον άλλον. Γράφουμε επώνυμα. Καλά, μέτρια, άσχημα, πάντως έχουμε το θάρρος της γνώμης μας, καθαρά και ξάστερα. Αξίζει ένα μεγάλο ευχαριστώ στους εργατοπατέρες μας, το Συνδικάτο των Δημοσιογράφων, στους μεγαλοεκδότες μας, αλλά και στην κυβέρνηση που κάνει πως δεν καταλαβαίνει. Ψηφίζουν μία ρύθμιση «συντεχνιακή», ταφόπλακα για τα ανεξάρτητα σάιτ. Έναν νόμο που αντίκειται στο δημόσιο συμφέρον του να υπάρχει όσο γίνεται πιο ανοιχτή, ελεύθερη, ανεξάρτητη, πλουραλιστική ενημέρωση στην Ελλάδα.
ΥΓ: Το κωμικοτραγικό είναι ότι λόγω προχειρότητας όσων την εμπνεύστηκαν μπορεί η σχετική νομοθετική ρύθμιση να αποδειχθεί κενό γράμμα. Στη πρώτη παράγραφο του σχετικού άρθρου (άρθρο 67) του υπό κατάθεση νομοσχεδίου ορίζεται πως επεκτείνεται το αγγελιόσημο και «σε επιχειρήσεις που εδρεύουν στην Ελλάδα και έχουν ως αποκλειστική δραστηριότητα» την παροχή πληροφοριών μέσω διαδικτύου. Άρα, 9 στις 10 επιχειρήσεις ίντερνετ που εδρεύουν εκτός Ελλάδος (πχ στην Κύπρο) ή όσες δεν έχουν μόνο σάιτ (πχ λειτουργούν και συμβουλευτικά ή εμπορικά σε άλλους τομείς) εξαιρούνται. Και «συντεχνιακή» και εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος και πρακτικά ανεφάρμοστη. Μπράβο παιδιά, άλλος ένας τυπικός ελληνικός νόμος…
28/6/2010
News Time