Μετάβαση στο περιεχόμενο
PalmoGrafos.com

Καταγράφοντας τον παλμό της επικαιρότητας και όχι μόνο

Ηλεκτρονική εφημερίδα 11/11/2026

Παλμογράφος
Τα δικά σας άρθρα

100 χρόνια… “Ιθάκη” – του Χρυσόστομου Τσιρίδη

Χριστιάννα Λούπα

Και ακόμη ψάχνουμε το νόημά της! Η βασική σημειολογία της Καβαφικής Ιθάκης, είναι γνωστό , ότι κινείται γύρω από ένα σχόλιο του ίδιου του ποιητή (= Ο άνθρωπος εις την ζωήν του επιδιώκει  ένα σκοπόν ,”Ιθάκην”, αποκτά πείραν, γνώσεις και ενίοτε αγαθά ανώτερα του σκοπού του ιδίου).

Έτσι λέμε και ξαναλέμε, επί εκατό χρόνια τώρα, ότι “Ιθάκη” είναι ο σκοπός, ο στόχος και “ταξίδι” είναι τα κέρδη,τα οφέλη που αποκομίζουμε. Ένα πολύ καθημερινό , απλοϊκό , σχεδόν παιδαριώδες μήνυμα . Κάπως έτσι άλλωστε το χαρακτήρισαν και Αμερικανοί κριτικοί, όταν το διάσημο αυτό ποίημα απαγγέλθηκε , μεταξύ των άλλων, στον επικήδειο της Τζάκυ Κέννεντι- Ωνάση.
Κάποιοι άλλοι , ιδιαίτερα σημαντικοί άνθρωποι,θέλησαν να αποφύγουν την … απλοϊκή αυτή κοινοτυπία .
Ο Σεφέρης για παράδειγμα λέει : “Ιθάκη σημαίνει , ό,τι σημαίνει για τον καθένα” ( έξυπνο , αλλά ασαφές.Θυμίζει τιποτολογία διανοούμενου).Μπερδεμένος εμφανίζεται και ο Παπανούτσος !
Συμπέρασμα : Εκατό χρόνια μετά , η Ιθάκη του Καβάφη παραμένει …”μυστηριώδης νήσος” ( Ό,τι δυστυχώς συμβαίνει και με την παρεξηγημένη Ομηρική Ιθάκη , το αληθινό νόημα της οποίας όμως φαίνεται να έχει αντιληφθεί πλήρως ο μεγάλος Αλεξανδρινός

ποιητής και ίσως θέλησε να …αποκαταστήσει με την δική του Ιθάκη)( και όχι να της αλλάξει τον….αδόξαστο , όπως γράφει χαριτολόγώντας (;) ο κ. Μαρωνίτης )
Πού μπορεί να οφείλεται αυτή η “αβάσταχτη” απλοϊκότητα :
Αιτία: Το ευθύγραμμο κοίταγμα σε χρόνο και χώρο, του σημαντικού αυτού ποιήματος.
Μια προσέγγιση που γεννά έναν ανούσιο , ηθικολογικό βερμπαλισμό .Κι όλ’αυτά γιατί δεν προσέξαμε ότι ο Καβάφης είναι πρωτίστως ΑΥΤΟΣΑΡΚΑΣΤΙΚΟΣ στο ποίημα και άκρως ειρωνικός στα σχόλιά του ( το εξαίσιον Ούτος Εκείνος ).
Και ένα ερώτημα επίκαιρο-φοιτητικό :Η… σπουδή μιας επιστήμης , της Ιατρικής λ.χ , μπορεί να είναι “Ιθάκη”; (Με βάση πάντα την κρατούσα απλοϊκή σημειολογία,
δηλαδή  ΙΘΑΚΗ=σκοπός /  ΤΑΞΙΔΙ =οφέλη )
Ευχαριστώ
Χρυσόστομος Τσιρίδης, φιλόλογος