100 χρόνια… “Ιθάκη” – του Χρυσόστομου Τσιρίδη

|
Και ακόμη ψάχνουμε το νόημά της! Η βασική σημειολογία της Καβαφικής Ιθάκης, είναι γνωστό , ότι κινείται γύρω από ένα σχόλιο του ίδιου του ποιητή (= Ο άνθρωπος εις την ζωήν του επιδιώκει ένα σκοπόν ,”Ιθάκην”, αποκτά πείραν, γνώσεις και ενίοτε αγαθά ανώτερα του σκοπού του ιδίου). Έτσι λέμε και ξαναλέμε, επί εκατό χρόνια τώρα, ότι “Ιθάκη” είναι ο σκοπός, ο στόχος και “ταξίδι” είναι τα κέρδη,τα οφέλη που αποκομίζουμε. Ένα πολύ καθημερινό , απλοϊκό , σχεδόν παιδαριώδες μήνυμα . Κάπως έτσι άλλωστε το χαρακτήρισαν και Αμερικανοί κριτικοί, όταν το διάσημο αυτό ποίημα απαγγέλθηκε , μεταξύ των άλλων, στον επικήδειο της Τζάκυ Κέννεντι- Ωνάση. ποιητής και ίσως θέλησε να …αποκαταστήσει με την δική του Ιθάκη)( και όχι να της αλλάξει τον….αδόξαστο , όπως γράφει χαριτολόγώντας (;) ο κ. Μαρωνίτης )
Πού μπορεί να οφείλεται αυτή η “αβάσταχτη” απλοϊκότητα :
Αιτία: Το ευθύγραμμο κοίταγμα σε χρόνο και χώρο, του σημαντικού αυτού ποιήματος. Μια προσέγγιση που γεννά έναν ανούσιο , ηθικολογικό βερμπαλισμό .Κι όλ’αυτά γιατί δεν προσέξαμε ότι ο Καβάφης είναι πρωτίστως ΑΥΤΟΣΑΡΚΑΣΤΙΚΟΣ στο ποίημα και άκρως ειρωνικός στα σχόλιά του ( το εξαίσιον Ούτος Εκείνος ).
Και ένα ερώτημα επίκαιρο-φοιτητικό :Η… σπουδή μιας επιστήμης , της Ιατρικής λ.χ , μπορεί να είναι “Ιθάκη”; (Με βάση πάντα την κρατούσα απλοϊκή σημειολογία, δηλαδή ΙΘΑΚΗ=σκοπός / ΤΑΞΙΔΙ =οφέλη )
Ευχαριστώ
Χρυσόστομος Τσιρίδης, φιλόλογος
|