Στα κολαστήρια του Έβρου

Ξεχειλίζει η φρίκη στα συρματοπλέγματα. Στα νέα «Νταχάου» που «αναφύονται» με μεγάλη ταχύτητα τους τελευταίους μήνες στον Έβρο και έχουν σκοπό να… φιλοξενούν κολασμένους επήλυδες. Τους αναγκαστικά ξεριζωμένους από τις χώρες τους παρίες, που βλέπουν όνειρα και προσδοκίες για μια νέα ζωή να φυλακίζονται και να στερεύουν μέσα σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Αδιάψευστοι μάρτυρες της φρικώδους μεταχείρισης του ελληνικού κράτους στους μετανάστες αποτελούν οι φωτογραφίες αυτού του ρεπορτάζ, που κάλλιστα θα μπορούσαν να ονομαστούν «ντοκουμέντα της ντροπής». Χωρίς καμία δόση υπερβολής και δίχως τίποτε ν’ αφαιρείται από το εδικό βάρος του χαρακτηρισμού.
Οι φωτογραφίες προέρχονται από το Τμήμα Συνοριακής Φύλαξης που βρίσκεται στο Νέο Χειμώνιο του Έβρου. Περίπου 25 χιλιόμετρα ανεβαίνοντας προς την Ορεστιάδα. Το κτίριο, ή μάλλον ο υπαίθριος περίβολος του τμήματος που έχει μετατραπεί σε κλωβό ανθρώπινων ψυχών, βρίσκεται ακριβώς πάνω στον οδικό άξονα που συνδέει την Εγνατία οδό με τον συνοριακό σταθμό του Ορμενίου και ο οποιοσδήποτε ταξιδιώτης διαθέτει δυνατότητα οπτικής επαφής με το κολαστήριο. Εκεί όπου συμπιέζονται μέχρι κονιορτοποίησης η αξιοπρέπεια κι οτιδήποτε άλλο μπορεί να εννοηθεί ως ανθρώπινο δικαίωμα.
Σε ολόκληρο το συνοριακό εύρος του Έβρου, εκτός από το Νέο Χειμώνιο, υπάρχουν άλλα τέσσερα ανάλογα τμήματα. Στις Φέρρες, στο Σουφλί, στο Τυχερό και του Ισαακίου στο Διδυμότειχο, ενώ ακόμη ένα υπάρχει στους Μεταξάδες, στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Αυτό όμως είναι… χαμηλής «εκτόνωσης» σε ό,τι αφορά τα κύματα των προσφύγων.
Και τα πέντε βασικά τμήματα συνοριακής φύλαξης τους τελευταίους μήνες υποδέχονται σε ημερήσια βάση περίπου 250 οικονομικούς μετανάστες, οι οποίοι αυξάνονται συνεχώς, ειδικά τώρα που το μισό Πακιστάν βυθίστηκε από την ξαφνική πλημμυρίδα με όλες τις επακόλουθες επιπτώσεις.
Στον Έβρο υπάρχει ένα υποτυπώδες κέντρο προσωρινής φιλοξενίας στο Φυλάκιο, η χωρητικότητα του οποίου μόλις και μετά βίας ξεπερνά τα 300 άτομα, αλλά εκεί στοιβάζονται ήδη πάνω από 600, ενώ η ίδια ακριβώς εικόνα επικρατεί στη Βέννα της Ροδόπης, όπου σε κάτι παλιές σιταποθήκες χωρητικότητας 250 ατόμων συνωθούνται άνω των 500.
Η φρίκη σε όλο της το μεγαλείο. Για την αντιμετώπιση της ολοένα επιδεινούμενης κατάστασης σχεδιάζεται η κατασκευή ενός ακόμη κέντρου στα Δίκαια, με την αρωγή μάλιστα της Εκκλησίας. Πλην όμως, είναι σαν να προσπαθεί κάποιος με ασπιρίνες να καταπολεμήσει χρόνια κι ανίατη ασθένεια.
Αλλαγή «πλεύσης»
Όπως φαίνεται στον σχετικό πίνακα, τους τελευταίους μήνες τα προσφυγικά καραβάνια άλλαξαν ρότα κι από τη θάλασσα, απ’ όπου επιχειρούσαν να περάσουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο, τώρα στράφηκαν στην ξηρά.
Όπως είπε και ο – προ ανασχηματισμού – υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη Σπύρος Βούγιας την περασμένη Δευτέρα μιλώντας σε υπουργική συνάντηση για το Άσυλο και την Καταπολέμηση της Παράνομης Μετανάστευσης στο Παρίσι, υπάρχει θεαματική μεταστροφή των ροών:
«Το πρώτο οκτάμηνο του 2009 από τα θαλάσσια σύνορα συνελήφθησαν 15.036 αλλοδαποί, ενώ το 2010 είναι μόλις 3.976» είπε χαρακτηριστικά, για να προχωρήσει στην αντίστιξη των νέων δεδομένων. «Το πρώτο οκτάμηνο του 2009 από τα χερσαία σύνορα (Έβρος) συνελήφθησαν 5.634 αλλοδαποί. Ενώ το 2010 είναι 23.819. Συντελέστηκε δηλαδή μια ποσοστιαία μεταβολή της τάξεως του 322,77%».
Οι σχετικές μεταβολές διαπιστώνονται με απολύτως παραστατικό τρόπο στις μηνιαίες διακυμάνσεις των μεταναστευτικών ροών, που ουσιαστικά εμφανίζουν αλλαγή στον τρόπο εισόδου από τον Φεβρουάριο.
Τι όμως μπορεί να συνετέλεσε στον επηρεασμό μιας καταφανώς οργανωμένης καθοδήγησης των κολασμένων προς τον Έβρο; Στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. θεωρούν ότι οι κοινοί έλεγχοι με τον Frontex, τον ευρωπαϊκό οργανισμό δηλαδή για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποθάρρυναν την από θαλάσσης διέλευση.
Άλλοι πάλι εκτιμούν ότι, επειδή από τις αρχές του χρόνου ξεκίνησαν σημαντικού κόστους τουριστικέςεπενδύσειςκαι έργα στα παράλια της Μικράς Ασίας, οι Τούρκοι οικονομικοί παράγοντες και το επίσημο κράτος δεν ήθελαν τα εξαθλιωμένα καραβάνια μέσα στα πόδια τα δικά τους και των τουριστών. Κι έτσι τα κατηύθυναν προς τα πάνω. Σ’ αυτήν την περίπτωση είναι παραπάνω από αυταπόδεικτη η συμμετοχή του τούρκικου κράτους στο αλισβερίσι ψυχών.
Γι’ αυτό λοιπόν και ο Βούγιας θεώρησε σκόπιμο να ενημερώσει τους ομολόγους του στας Ευρώπας ότι «αντιμετωπίζουμε δυσκολίες στην εφαρμογή του Πρωτοκόλλου Επανεισδοχής που έχει υπογράψει η χώρα μας με την Τουρκία. Αρκεί να ληφθεί υπόψη ότι, ενώ από τον Απρίλιο του 2002 μέχρι την 30ή Αυγούστου 2010 υπεβλήθησαν στην Τουρκία 4.985 αιτήματα επανεισδοχής που αφορούσαν 76.613 αλλοδαπούς, στην πράξη παραδόθηκαν μόνο 2.520 λαθρομετανάστες».
Όπως διαπιστώνεται, κάθε οικονομικός πρόσφυγας που μπαίνει στην Ελλάδα έχει πάνω του 50 – 60 ευρώ. Όσο δηλαδή στοιχίζει το εισιτήριο μεταφοράς του με το ΚΤΕΛ Έβρου στην Αθήνα. Εκεί μπαίνει μετά την προσωρινή και σε αποτρόπαιες συνθήκες κράτησή του έχοντας στην τσέπη του κι ένα κρατικό έγγραφο – αληθινό μνημείοβλακείας – με το οποίο ενημερώνεται ότι υποχρεούται να εγκαταλείψει την Ελλάδα μέσα σε 30 ημέρες, με δικά τουμάλιστα έξοδα!
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η χώρα μας φιλοξενεί περίπου 750.000 με 800.000 νόμιμους αλλοδαπούς και άλλους 350.000 που διαβιούν παράνομα. Το ισοζύγιο, ωστόσο, γέρνει μήνα με τον μήνα ολοένα περισσότερο προς τους δεύτερους, καθώς τα καραβάνια των παράνομα εισερχόμενων αυξάνονται. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τον Frontex, η Ελλάδα δέχθηκε το 2009 το 75% της μη νόμιμης μετανάστευσης που εκδηλώθηκε σε όλο το εύρος των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το 2010 το ποσοστό προδιαγράφεται γύρω στο 82%
Νέοι εσωτερικοί δρόμοι
Από την άλλη, πάντως, νέες εσωτερικές οδούς, χερσαίες και θαλάσσιες, διάνοιξε στα δρομολόγια της παράνομης διέλευσης από την Ελλάδα η πίεση που επέφεραν οι εντατικοί έλεγχοι και ουσιαστικά το σφράγισμα της παράνομης εξόδου από την Ελλάδα για τη γεωγραφικά και οικονομικά ευρωπαϊκή Δύση από τις μέχρι πρότινος παραδοσιακές πύλες που αποτελούσαν επί σειρά ετών τα λιμάνια της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας. Όπως εκτιμάται, το κλείσιμο της στρόφιγγας με τις χειμαρρώδεις «διαρροές» προς την Ιταλία άνοιξε μια νέα οδό απόδρασης προς το σύγχρονο Ελντοράντο πολλών Ασιατών κι Αφρικανών οικονομικών προσφύγων, που αναζητούν στη χώρα μας τον ενδιάμεσο σταθμό για διέλευση κατά κύριο λόγο προς την Ιταλία και την Ισπανία, ώστε να διαπεραιωθούν στη συνέχεια προς τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.
Σε αυτήν την κατάσταση συντελούν οι επιστροφές που γίνονται στην Ελλάδα από άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με την ουσία και το πνεύμα της συνθήκης Δουβλίνο Νο 2, που θέλει να επανακάμπτει στην πρώτη χώρα εισόδου ο παράνομος μετανάστης, οπουδήποτε κι αν συλληφθεί. Έτσι, ενώ το 2008 τα αιτήματα επιστροφής στο πλαίσιο του επαχθούς για την Ελλάδα κανονισμού ήταν 5.169, το 2010 εκτινάχτηκαν στα 10.083.
Σύμφωνα με τις τελευταίες διαπιστώσεις, νυχτερινές κυρίως ώρες συγκροτούνται μηχανοκίνητα «καραβάνια» με βανάκια στα οποία συνωθούνται δεκάδες μετανάστες, προκειμένου να μεταφερθούν αρχικά σε απόκρημνες ακτές της Ηλείας και να επιβιβαστούν στη συνέχεια στα ταχύπλοα, ώστε να συνεχιστεί η Οδύσσεια ενός εκάστου εκ των προσφύγων με προορισμό το όνειρο μιας καλύτερης και χωρίς την απειλή κινδύνου ζωής.
Προς επίρρωση των σχετικών εκτιμήσεων έρχονται οι συλλήψεις, κάθε τόσο, λαθρομεταναστών που αποτελούν μέρος θλιβερών κομβόι μεταφοράς τους από Αθήνα προς Πελοπόννησο, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής οι δουλέμποροι που έχουν συλληφθεί ν’ αποκαλύπτουν τον προσωρινό προορισμό τους, με το δεδομένο ότι οι «επιβάτες» τους έχουν πλήρη άγνοια για τις γεωγραφικές… ενδιάμεσες στάσεις που πρόκειται να κάνουν πριν από την επιβίβαση στα σκάφη.
Τελευταία φορά που προέκυψε κάτι σχετικό ήταν πριν από λίγες μόλις ημέρες, όταν συνελήφθησαν στην εθνική Αθηνών – Κορίνθου, στο ύψος των Μεγάρων, περισσότεροι από 60 πρόσφυγες που ήταν στοιβαγμένοι μέσα σ’ ένα πολύ μικρής χωρητικότητας βανάκι.
Είναι εξίσου χαρακτηριστικό ότι, ενώ κλείνουν για τους λαθρομετανάστες οι έξοδοι της Ελλάδας προς τη Νότια και Κεντρική Ευρώπη, φαίνεται ότι το τελευταίο διάστημα διανοίγεται νέα οδός εισόδου, η οποία συνδέει τις αφρικανικές ακτές με την Κρήτη κι από εκεί, μέσω των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών, με το λιμάνι του Πειραιά και κατ’ επέκταση με τη… μητροπολιτική Αθήνα.
Για τον συγκεκριμένο λόγο ασφαλείς πληροφορίες σημειώνουν ότι δόθηκαν οι σχετικές εντολές αφενός προς τις λιμενικές αρχές της μεγαλονήσου να εντείνουν τους ελέγχους στα νότια παράλια και στο Λιβυκό Πέλαγος, αφετέρου στις αστυνομικές αρχές να ενισχύσουν τις περιπολίες και τους ελέγχους στους δρόμους που οδηγούν προς τα μεγάλα λιμάνια του νησιού.
Δράμα χωρίς τέλος…