Αίμα – Του Γιάννη Πέππα*

Με τις άλλες Βαλκανικές γλώσσες δεν υπάρχει καμία σχέση, συνάφεια ή

επιρροή (τούρκικα: kan, λατινικά: sanguis-inis. Απ΄ το δεύτερο

και,ρουμανικά: sange. Η δεύτερη λατινική λ. για το αίμα ctuor-oris

φαίνεται να σχετίζεται με τις σλαβικές βαλκανικές γλώσσες, αλλά δεν

ενδιαφέρει εδώ). Σε όλα τα λεξικά της ελληνικής (αρχαίας και νέας,

ερμηνευτικά ή ετυμολογικά) η λέξη αίμα παραδίνεται ως αγνώστου ή

αβεβαίου ετύμου. Ο Ιωάννης Σταματάκος  όμως, μας προσφέρει μια

πολύτιμη πληροφορία. Η λέξη αίμα απαντάται στην αρχαιότητα και ως

γαίμα (περισπώμενα αμφότερα). Δεν παραθέτει όμως, αποδεικτικά

κειμενικά αποσπάσματα.

Από την άλλη, η λέξη γαία είχε ως ισοδύναμό της την ποιητική λέξη αία

(=γη, έδαφος/χώρα, πατρίς). Δεν είναι ξεκάθαρο αν οι δύο λ. τυγχάνουν

ομόρριζες, πιθανότατα όχι. Πάντως,νοηματικά συμπίπτουν.

Κατά την ταπεινή επιστημονική μου άποψη, εδώ βρίσκεται και η ερμηνεία

της λ. αίμα. Αίμα είναι η δύναμη, η ορμή, το τράνεμα της γαίας. Το

ζωοποιό ρεύμα της αρχέγονης ύπαρξης τροφοδοτεί με ενέργεια την ύλη,

τις ιδιότητες και τα παράγωγά της. Απ΄ την γαία/αία εξακτινώνεται στις

μορφές ζωής η αρκτική και κυρίαρχη ουσία της: το γαίμα/αίμα για να

αρδεύσει τις διψασμένες κι αδηφάγες εκδοχές του Όντος. Έτσι,δεν είναι

καθόλου παράξενο που η λ. γίγας πηγάζει από την γαία. Γίγας, δεν είναι

μόνο ο τεράστιος, ο πελώριος, αλλά και ο δυνατός, ο πανίσχυρος. Και

είναι τέτοιος, επειδή ακριβώς αιματώνεται, λαμβάνει αδιάκοπα θρεπτικά

υλικά από τη μάνα γη. Κατά τον Ησίοδο, επιβεβαιωτικά, Γίγαντες είναι

τα τέκνα της γης, εξ ου και το όνομα γίγας=γηγενής. Γι΄ αυτό και στην

(ελληνική και παγκόσμια) μυθολογία υπάρχουν περιπτώσεις οντοτήτων με

θηριώδη δύναμη μόνο και μόνο επειδή διατηρούσαν οργανική επαφή με την

γαία/γη.

Να λοιπόν η σειρά:

Γαία-αία → γαίμα-αίμα → γίγας.

*Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος