Φωτοβολταϊκά και Περιβάλλον - Του Ντίνου Αυγουστή

Οι ανθρώπινες δραστηριότητές επηρεάζουν πλέον δραστικά το Περιβάλλον, πολλές φορές μάλιστα κατά τρόπο ανεπανόρθωτο. Στην προσπάθειά μας να παραγάγουμε υλικά αγαθά για την βελτίωση του βιοτικού μας επιπέδου, έχουμε αρχίσει να στερούμε τον εαυτόν μας από μερικές θεμελιώδεις προϋποθέσεις ζωής, όπως το καθαρό νερό, ο καθαρός αέρας, το μη υποβαθμισμένο έδαφος, οι ανοικτοί φυσικοί χώροι κ.α. Ειδικότερα μετά την λεγόμενη βιομηχανική επανάσταση τα πράγματα εξελίχθησαν ραγδαίως με αποτέλεσμα να υποβαθμίζεται όλο και περισσότερο το γήινο Περιβάλλον και το υποστηρικτικό μας σύστημα, ένα σύστημα του οποίου την πολυπλοκότητα δεν είμαστε σε θέση να κατανοήσομε και κατά μείζονα λόγο να το αντικαταστήσουμε.

Οι προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την παραγωγή ενέργειας, με την χρήση φυσικών πόρων-ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ήλιος, αέρας κ.α.) αποτελούν το εφαλτήριο πάνω στο οποίο μπορούμε να επενδύσουμε τις ελπίδες μας για αναστροφή αυτής της αρνητικής πορείας. Και παρά τα πολλά αναπάντητα ερωτήματα, σίγουρα υπάρχουν δράσεις και προτάσεις πάνω στις οποίες μπορούμε να επενδύσουμε πολλά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί σήμερα η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) με την συνεχώς αυξανόμενη χρήση των φωτοβολταιϊκών συστημάτων (*) και των αιολικών πάρκων και στο εγγύς μέλλον -ελπίζουμε- με την χρήση του δικού μας Φυσικού Αερίου.

Τα παραπάνω αποτελούν την θετική πλευρά αυτού του εξαιρετικά επίκαιρου όσο και πολύπλοκου ζητήματος. Και σίγουρα οι προσπάθειες αυτές είναι άξιες συγχαρητηρίων. Ωστόσο, όμως, πρέπει να επισημανθεί ότι δυστυχώς και σε αυτόν τον τομέα δεν αποφύγαμε σημαντικές στρεβλώσεις που έχουν να κάνουν κυρίως με τον σχεδιασμό και την χωροταξική τοποθέτηση τους, όπως για παράδειγμα είναι η ανεξέλεγκτη τοποθέτηση φωτοβολταϊκών σε εύφορα εδάφη, ένα φαινόμενο που ανθεί κατά κόρον και στον Θεσσαλικό κάμπο. Ταξιδεύοντας στην μεγάλη πεδιάδα της Θεσσαλίας αντικρίζεις παντού αμέτρητα φωτοβολταϊκά πλαίσια εν μέσω εύφορων αγρών, αρκετά από τα οποία μάλιστα βρίσκονται στους πρόποδες μικρών και εντελώς άγονων, άδενδρων και ακαλλιέργητων, πλήρως κατάλληλων για αξιοποίηση λόφων όπου δεν υπάρχει ίχνος βλάστησης! Υπάρχουν ακόμα περιπτώσεις όπου εκριζώθηκαν αμπελώνες και δενδροκαλλιέργειες για να εγκατασταθούν φωτοβολταϊκά!!! Το ίδιο φαινόμενο άρχισε να εφαρμόζεται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας αλλά και στη Κύπρο.

Πριν να είναι πολύ αργά λοιπόν, οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να ετοιμάσουν και εφαρμόσουν τάχιστα σχετικό νομοσχέδιο το οποίο να καθορίζει τους χώρους εγκατάστασης αυτών των συστημάτων χωρίς να αποστερούν τον τόπο από κατάλληλη γεωργική γη, αλλά με αποκλειστικό σκοπό να αξιοποιηθούν εκτάσεις άγονες ή ακατάλληλες για γεωργικούς ή οικιστικούς σκοπούς. Σε διαφορετική περίπτωση το όποιο όφελος από την εφαρμογή τους θα μετριασθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό ιδιαιτέρως τώρα που αδήριτη προβάλλει η ανάγκη να επιστρέψουμε πίσω στις ρίζες μας και να ξαναγίνουμε (Ελλάδα και Κύπρος) χώρες με αυτάρκεια σε γεωργοκτηνοτροφικά προϊόντα.

*με τον γενικό όρο φωτοβολταϊκά χαρακτηρίζονται οι βιομηχανικές διατάξεις μετατροπής της ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική. Στην ουσία πρόκειται για ηλεκτρογεννήτριες που συγκροτούνται από πολλά φωτοβολταϊκά στοιχεία σε επίπεδη διάταξη που έχουν ως βάση λειτουργίας το φωτοβολταϊκό φαινόμενο.

Δρ. Ντίνος Αυγουστή

Εκπαιδευτικός στο ΤΕΙ Λάρισας

a.avgoustis@hotmail.com