Το σενάριο των αναπληρωματικών εκλογών μπορεί να αποφευχθεί

Σύμφωνα με συνταγματολόγους που μίλησαν στην «Κ».

Του Κωνσταντίνου Ζούλα

Μετά τις συλλήψεις ο πρόεδρος της Χ.Α. και οι βουλευτές της οργάνωσης δεν χάνουν τη βουλευτική τους ιδιότητα, καθώς τούτο προϋποθέτει αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου. Ωστόσο, αν όντας κρατούμενος ο κ. Νίκος Μιχαλολιάκος επιχειρήσει να «εκβιάσει» επαναληπτικές εκλογές σε 15 περιφέρειες της χώρας -παραιτώντας σύσσωμη την κοινοβουλευτική του ομάδα- είναι αμφίβολο αν θα κατορθώσει να επανεκλέξει έστω έναν από τους 18 βουλευτές του!

Σε αυτό το συμπέρασμα θα καταλήξει κανείς βλέποντας τα ποσοστά που συγκέντρωσαν τα επτά κοινοβουλευτικά κόμματα στις εκλογές του Ιουνίου του 2012. Και στις 15 περιφέρειες που διαθέτει βουλευτές, η Χ.Α. απέχει από τον νικητή τουλάχιστον 20 ποσοστιαίες μονάδες, διαφορά που προφανώς είναι αδύνατον να ανατραπεί. Με συνέπεια η Χ.Α. να χάσει όλους τους βουλευτές της, δεδομένου ότι την έδρα σε κάθε επαναληπτική ψηφοφορία θα την κερδίσει το κόμμα που θα πάρει τις περισσότερες ψήφους ανά περιφέρεια. Ετσι, η μόνη περίπτωση να επανεκλέξει η Χ.Α. έστω έναν εκπρόσωπό της αφορά τη Β΄ Αθήνας, καθώς σε αυτήν θα εκλεγούν τρεις βουλευτές (τόσους έχει σήμερα η Χ.Α.).

Ολα τούτα καταδεικνύουν βέβαια και τη φαιδρότητα της απειλής που έχει εξαπολύσει η Χ.Α., όπως και το γεγονός ότι τα άλλα κόμματα θα όφειλαν να την αντιμετωπίσουν με ψυχραιμότερο τρόπο. Εμπειροι συνταγματολόγοι διατύπωσαν στην «Κ» μια σειρά καίριων παρατηρήσεων. Η πρώτη είναι ότι η κυβέρνηση δεν υποχρεούται να σύρει τη χώρα σε επαναληπτικές εκλογές αν το επιδιώξει η Χ.Α. Οπως χαρακτηριστικά λένε, μια τέτοια επιλογή εκ μέρους του κ. Μιχαλολιάκου θα ήταν τόσο εξόφθαλμα προσχηματική, που θα μπορούσε κάλλιστα να αντιμετωπιστεί με έναν απλό νέο νόμο, ο οποίος θα περιέγραφε ότι ένα κόμμα δεν μπορεί καταχρηστικά να επιβάλλει στη χώρα εκλογές όποτε το επιθυμεί.

Το παράδειγμα που ακολουθεί θα πείσει και τον πλέον δύσπιστο: Τι θα γινόταν άραγε αν οποιοσδήποτε αρχηγός κόμματος παραιτούσε ανά μήνα -και σε διαφορετική κάθε φορά περιφέρεια- τους βουλευτές του; Θα περιήρχετο η χώρα σε μια ατέρμονη εκλογική διαδικασία; Επομένως, όπως λένε οι συνταγματολόγοι, η κυβέρνηση μπορεί κάλλιστα -αν το επιθυμεί- να καταγγείλει τη Χ.Α. για κατάχρηση των κειμένων διατάξεων και να μην εκδώσει καν το διάταγμα των επαναληπτικών εκλογών. Καλύπτεται γι' αυτό άλλωστε από το άρθρο 51 του Συντάγματος, που ορίζει ότι η Βουλή μπορεί με έναν απλό νόμο να λειτουργήσει και με λιγότερους από 300 βουλευτές, ακόμη και με 200! Επομένως, χωρίς τους καταχρηστικώς παραιτηθέντες εκπροσώπους της Χ.Α. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν και έναν ακόμη λόγο που καθιστά φαιδρή την απειλή της Χ.Α. Το γεγονός ότι είναι πρόδηλος ευτελισμός του Συντάγματος να επιτραπεί σε βουλευτές που παραιτήθηκαν να ξαναθέσουν υποψηφιότητα...

Οι κερδισμένοι

Ως εκ τούτου, όσα ακολουθούν απλώς ικανοποιούν την περιέργεια όσων θέλουν να πληροφορηθούν τι θα γινόταν αν το επαπειλούμενο σενάριο της Χ.Α. τύγχανε εφαρμογής. Βάσει των αποτελεσμάτων του Ιουνίου του 2012, τις 9 από τις 15 περιφέρειες τις κέρδισε η Ν.Δ., ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ τις 6. Επομένως, αν επαναλαμβάνονταν εκλογές με παρεμφερή αποτελέσματα, τις 18 έδρες της Χ.Α. θα τις μοιράζονταν η Ν.Δ. (10) και ο ΣΥΡΙΖΑ (7), ενώ την εναπομείνασα 1 το ΠΑΣΟΚ, οι ΑΝΕΛ ή η Χ.Α. (όποιος ερχόταν τρίτος στη Β΄ Αθήνας). Ακόμη δε και στην περίπτωση που λάμβανε κανείς υπόψη του κάποιες δημοσκοπήσεις που ευνοούν το κόμμα του κ. Τσίπρα, η Ν.Δ. και πάλι θα κέρδιζε τουλάχιστον 6 επιπλέον έδρες από αυτές που έχει σήμερα, καθώς σε αντίστοιχες περιφέρειες το 2012 επικράτησε του ΣΥΡΙΖΑ με διαφορά της τάξεως του 6%-10% (βλ. πίνακα).

Κατά τα λοιπά, έχει σημειολογικό ενδιαφέρον ότι στο σύνολο των ψήφων των 15 περιφερειών, ο ΣΥΡΙΖΑ το 2012 προηγήθηκε οριακά της Ν.Δ. με 28,54% έναντι 28,37% λόγω του μεγάλου πληθυσμού της Β΄ Αθήνας που... βάφτηκε ροζ.

Οπως προαναφέρθηκε, όλα τούτα έχουν νόημα να μελετηθούν επαρκέστερα, μόνο στην περίπτωση που ο συλληφθείς Ν. Μιχαλολιάκος ενεργοποιήσει την αυτοκτονική -για τη Χ.Α.- απειλή του και η κυβέρνηση επιλέξει να ανταποκριθεί: Υπάρχει βέβαια και το έτερο σενάριο το οποίο διέψευσε επί του παρόντος ο πρωθυπουργός. Με πρόσχημα τις εξελίξεις στη Χ.Α., η κυβέρνηση να προκαλέσει εθνικές εκλογές στο σύνολο της επικράτειας για να αναμετρηθεί «μια και καλή» με τον ΣΥΡΙΖΑ πριν από τις ευρωεκλογές, που θα χάσουν έτσι και την όποια πολιτική τους σημασία...

Η Καθημερινή