Η αναγέννηση της Ομόνοιας του Τσίλλερ

Του Δημήτρη Ρηγόπουλου

Φωτο: Μία από τις πιο επιβλητικές σάλες των δύο κτιρίων, η αίθουσα συγκεντρώσεων και χορού στο πρώην ξενοδοχείο «Μπάγκειον».


Σιωπηροί μάρτυρες της αιώνιας Ομόνοιας, τα δύο παλιά ξενοδοχεία, το «Μπάγκειον» και ο «Μέγας Αλεξάνδρος», διατηρούν μαζί με το «Νέον» ζωντανή τη μνήμη της προπολεμικής νεοκλασικής πλατείας. Τα χωρίζει η οδός Αθηνάς, αλλά τα ενώνουν πολύ περισσότερα: ξενοδοχεία μιας άλλης εποχής, χτίστηκαν περίπου την ίδια χρονική περίοδο (στο τέλος του 19ου αιώνα), από τον ίδιο αρχιτέκτονα (τον Ερνέστο Τσίλλερ) και με δωρεά του ίδιου ανθρώπου: του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Ιωάννη Μπάγκα, Βορειοηπειρώτη από την Κορυτσά.

Η κοινή τους μοίρα φαίνεται πως θα συνεχιστεί και τον 21ο αιώνα, καθώς ο Δήμος Αθηναίων και το Ιδρυμα Ωνάση προωθούν από κοινού ένα πρόγραμμα μετατροπής τους σε Κέντρα Ανάπτυξης Επιχειρηματικότητας με έμφαση στην εν γένει επιστημονική και τεχνολογική καινοτομία. Η ιδέα βασίζεται στην αρχή της συστέγασης σε μικρά γραφεία μεμονωμένων επαγγελματιών ή ομάδων, στους οποίους προσφέρεται μια σειρά από εξαιρετικά χρήσιμες υποδομές έναντι σχετικά μικρού οικονομικού αντιτίμου.

Η σύμπραξη Δήμου Αθηναίων και Ιδρύματος Ωνάση (το τελευταίο χρηματοδότησε όλες τις μελέτες αποκατάστασης των δύο κτιρίων, που εκπόνησε το αρχιτεκτονικό γραφείο Στούντιο 75) έχει αφετηρία το φιλόδοξο πρόγραμμα ανασυγκρότησης του κέντρου της Αθήνας με όχημα τον ανασχεδιασμό της οδού Πανεπιστημίου, το γνωστό Re-think Athens. Κοινός στόχος είναι η οικονομική επανεκκίνηση της ευρύτερης πλατείας Ομονοίας που χτυπήθηκε με ιδιαίτερη σφοδρότητα τα χρόνια της κρίσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και τα προηγούμενα χρόνια το επιχειρηματικό στάτους της περιοχής κινούνταν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.Το μεγάλο στοίχημα για τον Δήμο Αθηναίων είναι να προλάβει να εντάξει το έργο της ανακατασκευής των δύο παλιών ξενοδοχείων στο τρέχον ΕΣΠΑ, αν και τα περιθώρια έχουν στενέψει πολύ. Οπως μας εξηγεί ο κ. Αλέξης Γαληνός, διευθύνων σύμβουλος Εταιρείας Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών, σπαταλήθηκε ένας ολόκληρος χρόνος για να εγκρίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο την προγραμματική σύμβαση με την οποία το Μπάγκειον Ιδρυμα παραχωρεί τα δύο κτίρια στον δήμο. Τώρα οι δημοτικές υπηρεσίες έχουν αποδυθεί σε αγώνα ταχύτητας προκειμένου να συντάξουν τα τεύχη δημοπράτησης έως τις αρχές Μαρτίου. Ομως, δεδομένης της μεγάλης διάρκειας αποπεράτωσης των εργασιών (υπολογίζονται σε 2 - 2,5 χρόνια), δεν φαίνεται εφικτή η ένταξή τους στο τρέχον ΕΣΠΑ, καθώς όλα τα έργα θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2015. Εκτός εάν υπάρξουν ευχάριστες ειδήσεις από τις οδηγίες του υπουργείου Ανάπτυξης για το τέλος της προγραμματικής περιόδου και επιτρέψουν υπέρβαση του ορίου του 2015. Διαφορετικά, το έργο θα προωθηθεί με το επόμενο ΕΣΠΑ.

Σε καλή κατάσταση

Αν και έχουν πάψει να λειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια ως ξενοδοχεία, η κατάσταση και των δύο κτιρίων είναι αρκετά καλή. Μπορεί τμήματα των ξύλινων πατωμάτων και δαπέδων να κρίνονται ως μη επισκευάσιμα, αλλά τα προβλήματα είναι απολύτως διαχειρίσιμα. Το «Μπάγκειον» (1894) λειτούργησε ως ξενοδοχείο μέχρι το 1969. Σήμερα είναι εγκαταλελειμμένο με εξαίρεση το ισόγειο. Η ανέγερση του «Μπαγκείου» (μαζί με τον δίδυμό του «Μέγα Αλέξανδρο», λίγο νωρίτερα) εγκαινίασε μια νέα εποχή για τα αθηναϊκά ξενοδοχεία, από πλευράς μεγέθους, εσωτερικής διάταξης και εξωτερικής μορφής. Αντίστοιχα, ο λίγο προγενέστερος «Μέγας Αλέξανδρος» (1889) ήταν ξενοδοχείο έως το 1950. Αρχικά ήταν τριώροφο, με αγάλματα στη στέψη, τα οποία αφαιρέθηκαν όταν προστέθηκε ο τέταρτος όροφος, τη δεκαετία του ’20.

Η Καθημερινή