Ποιοι θα χάσουν από τον φόρο διαβίωσης - Πώς θα μετράει το εισόδημά μας

Φορολογούμενοι με δαπάνες και περιουσιακά στοιχεία που δεν δικαιολογούνται από τα εισοδήματά τους μπαίνουν στο στόχαστρο της Εφορίας

Μέχρι σήμερα η λογική της Εφορίας στηριζόταν στη φορολόγηση των εισοδημάτων που δηλώνονταν ή προέκυπταν με βάση τα τεκμήρια αφού αφαιρούνταν κάποιες δαπάνες. Με τα νέα «κόλπα» της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων, η διαδικασία γυρνά ανάποδα.
Οι ελεγκτικές Αρχές θα αφαιρούν από τις συνολικές δαπάνες τα έσοδα και σε ό,τι περισσεύει, εφόσον δεν δικαιολογείται με αποδεικτικά στοιχεία, θα επιβάλλεται φόρος εισοδήματος και έκτακτη εισφορά. Εναλλακτικά από τα δηλωθέντα εισοδήματα θα αφαιρείται η αξία των περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν στη διάρκεια του έτους, ή οι καταθέσεις και οι δαπάνες με μετρητά και στη διαφορά θα μπαίνει και πάλι φόρος.
Πρόκειται για το νέο τριπλό μοντέλο διενέργειας ελέγχων με έμμεσες τεχνικές προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος οι οποίες επιστρατεύονται ώστε το «στριπτίζ» των δαπανών και των περιουσιακών στοιχείων που αποκτήθηκαν να αποκαλύψουν τον πραγματικά οφειλόμενο... φόρο διαβίωσης. Στο στόχαστρο των νέων ελέγχων θα βρεθούν όσοι παρουσιάζουν μεγάλες δαπάνες σε σχέση με τα εισοδήματα που δηλώνουν, ή έχουν καταθέσεις και περιουσιακά στοιχεία ανακόλουθα με τις φορολογικές δηλώσεις τους.
Η κοινή λογική υπαγορεύει πως κανένας δεν μπορεί να δηλώσει έσοδα για παράδειγμα 10.000 ευρώ στη διάρκεια ενός έτους και την ίδια χρονιά να έχει δαπανήσει για να πληρώσει για φαγητό, ενοίκιο ή τη δόση του στεγαστικού, ασφάλιστρα, δίδακτρα, κινητό, ηλεκτρικό ρεύμα και νερό, 15.000 ευρώ και να έχει αγοράσει και ένα αυτοκίνητο αξίας 12.000 ευρώ. Θα μπορούσε αν το άθροισμα των δηλωθέντων εισοδημάτων του και των καταθέσεων που ξοδεύτηκαν από προηγούμενα έτη (οι οποίες επίσης θα πρέπει να προκύπτει ότι έχουν δηλωθεί και φορολογηθεί) καλύπτουν το σύνολο των δαπανών, αν κέρδισε το λαχείο, αν του έγινε δωρεά ή κληρονόμησε περιουσία την οποία εκποίησε.
Ολα αυτά όμως θα πρέπει να τα αποδείξει με στοιχεία. Για παράδειγμα, για να περάσει ως δικαιολογία η πληρωμή του κερδισμένου λαχείου, τα χρήματα θα πρέπει να έχουν περάσει από την τράπεζα.
Στην αντίθετη περίπτωση, η Εφορία θα θεωρήσει τα χρήματα που δεν καλύπτονται «μαύρα» και θα επιβάλει τον προβλεπόμενο φόρο εισοδήματος αλλά και έκτακτη εισφορά (1%-4% για ποσά άνω των 12.000 ευρώ).

Η Εφορία ξέρει. Μετά τη συλλογή στοιχείων από τράπεζες, ιδιωτικά σχολεία και κλινικές, ασφαλιστικές εταιρείες αλλά και εταιρείες παροχής υπηρεσιών που επιχειρείται συστηματικά την τελευταία διετία, η Γενική Γραμματεία Πληροφορικών Συστημάτων έχει μια ευρεία βάση δεδομένων με το προφίλ δαπανών κάθε φορολογούμενου. Με το πάτημα ενός κουμπιού, στην οθόνη του ελεγκτή εμφανίζεται το σύνολο των δαπανών του προηγουμένου έτους, αναλυτικά στοιχεία για καταθέσεις, δάνεια, πιστωτικές κάρτες, τοποθετήσεις σε μετοχές και ομόλογα ή άλλα επενδυτικά προϊόντα ενώ υπάρχει και βάση δεδομένων με σπίτια, οικόπεδα, χωράφια, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής.
Εχοντας αυτά τα στοιχεία διαθέσιμα, ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Εσόδων Χάρης Θεοχάρης, έκανε το επόμενο βήμα περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο τα παραπάνω στοιχεία θα προσδιορίζουν το πραγματικό εισόδημα του φορολογουμένου.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, τα αφορολόγητα εισοδήματα θα αποκαλύπτονται με τρεις εναλλακτικούς τρόπους:
1. Ρευστότητα. Σε μία στήλη καταγράφονται κάθε μορφής έσοδα (φορολογητέα και μη) που έχουν εισπραχθεί στη διάρκεια της ελεγχόμενης φορολογικής περιόδου, των οποίων αποδεικνύεται η πραγματοποίηση και η νομιμότητα των συναλλαγών. Σε μια δεύτερη στήλη όλες οι δαπάνες (επαγγελματικές, ατομικές, οικογενειακές). Αν οι δαπάνες είναι περισσότερες από τα έσοδα στη διαφορά μπαίνει φόρος, ο οποίος καθορίζεται ανάλογα με την πηγή προέλευσης του εισοδήματος.
2. Καθαρή θέση. Από τη μία πλευρά καταγράφονται όλα τα περιουσιακά στοιχεία και οι καταθέσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, από την άλλη οι αντίστοιχες υποχρεώσεις. Η διαφορά τους (ενεργητικό μείον παθητικό) προσδιορίζει την καθαρή θέση του φορολογούμενου, αφού γίνει προσαρμογή με βάση την αντίστοιχη καθαρή θέση της προηγούμενης φορολογικής περιόδου. Από τα δηλωθέντα εισοδήματα αφαιρείται η καθαρή θέση και αν προκύπτει διαφορά και πάλι επιβάλλεται φόρος.
3. Καταθέσεις και μετρητά. Περνούν από κόσκινο όλες οι καταθέσεις των συζύγων και των παιδιών τους και όλες οι συναλλαγές με μετρητά. Αν το άθροισμα καταθέσεων και δαπανών με μετρητά είναι μεγαλύτερο από τα δηλωθέντα εισοδήματα, στη διαφορά μπαίνει φόρος.

Ποιοι κινδυνεύουν. Στην πρώτη γραμμή των υποψηφίων για έλεγχο βρίσκονται, σύμφωνα με την εγκύκλιο, όσοι φορολογούμενοι παρουσιάζουν μεγάλες δαπάνες οι οποίες δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματα και εντοπίζονται πλέον εύκολα με τις διασταυρώσεις στοιχείων, όσοι έχουν καταθέσεις ή περιουσιακά στοιχεία ανακόλουθα με τις φορολογικές τους δηλώσεις, είναι μέλη εταιρειών με ζημιογόνα αποτελέσματα, δεν τηρούν ή δεν επιδεικνύουν τα προβλεπόμενα βιβλία και στοιχεία ή τους έχουν «καρφώσει» (υπάρχουν πληροφορίες αναφέρεται στην εγκύκλιο) για μαύρο χρήμα.
Ο έλεγχος μπορεί να αφορά τόσο ανέλεγκτες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος για φορολογικά έτη που αρχίζουν από 1/1/2014 και μετά ή και παλαιότερα υπό την προϋπόθεση ότι δεν είχε γίνει έναρξη ελέγχου πριν τις 31-12-2013 και βρίσκονται στη ζώνη υψηλού κινδύνου με βάση τα κριτήρια (μεγάλες δαπάνες, μέλη εταιρειών με ζημιές κ.λπ.).
Σε κάθε υπόθεση, οι ελεγκτές μπορούν να διαλέγουν μία από τις τρεις έμμεσες τεχνικές (όποια θεωρείται προσφορότερη για το δημόσιο συμφέρον).

Για ποιους χτυπά η καμπάνα
Στο στόχαστρο των νέων ελέγχων θα βρεθούν όσοι παρουσιάζουν μεγάλες δαπάνες σε σχέση με τα εισοδήματα που δηλώνουν ή έχουν καταθέσεις και περιουσιακά στοιχεία ανακόλουθα με τις φορολογικές δηλώσεις τους
ΤΑ ΝΕΑ