Σκωτία: Η “γιορτή της δημοκρατίας” φέρνει... συνταγματική κρίση - Του Κώστα Ράπτη

Οι δύο μεγάλοι πρωταγωνιστές της αναμέτρησης σχετικά με την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας υποδέχθηκαν το αποτέλεσμα με εξαιρετική γαλαντομία.

Ο Σκωτσέζος πρωθυπουργός και ιθύνων νους της καμπάνιας του “Ναι” Alex Salmond στην ομιλία με την οποία αναγνώρισε την επικράτηση του “Όχι” δεσμεύθηκε να συνεργασθεί με το Λονδίνο (βάσει της “Συμφωνίας του Εδιμβούργου” η οποία και οδήγησε στο δημοψήφισμα) για την προώθηση των συμφερόντων της Σκωτίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, κάλεσε όλους τους συμπατριώτες του να αποδεχθούν το αποτέλεσμα και διαβεβαίωσε ότι κανείς τους δεν διαπνέεται από μνησικακία.

Με περηφάνεια απολύτως δικαιολογημένη από το γεγονός ότι η προσέλευση έφθασε στο αδιανότητο πλέον για ευρωπαϊκή χώρα ποσοστό του 86%, ο Salmond χαρακτήρισε τη διαδικασία του δημοψηφίσματος “θρίαμβο της δημοκρατικής πολιτικής” και τόνισε με νόημα ότι τα πλήθη των ανθρώπων που προσήλθαν στις κάλπες για πρώτη φορά στη ζωή τους δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην απάθεια. Έκρινε δε ότι η πρωτοβουλία της χορήγησης δικαιώματος ψήφου στους 16χρονους και 17χρονους κατοχυρώνει ένα επιτυχημένο προηγούμενο.

Μολονότι προεκλογικά είχε διακηρύξει ότι το δημοψήφισμα αποτελεί μιαν ευκαιρία που δεν θα παρουσιαστεί ξανά σε διάστημα μιας γενιάς, ο Σκωτσέζος πρωθυπουργός ανέφερε ότι το αποτέλεσμα δείχνει πως οι συμπατριώτες του δεν επιθυμούν την ανεξαρτησία “σε αυτή τη φάση”. Με άλλα λόγια, διαμήνυσε ότι τίποτε δεν έχει κλείσει αν δεν υπολοποιηθεί η δέσμευση των τριών μεγάλων βρετανικών κομμάτων για την ψήφιση μέχρι τον Μάρτιο νόμου που θα παραχωρεί περισσότερες εξουσίες στη περιφερειακή κυβέρνηση της Σκωτίας.

Συνολικά, απέπνεε ψυχολογία νικητή και όχι ηττημένου – πράγμα λογικό, αν αναλογισθεί κανείς ότι ο ίδιος στην πραγματικότητα θεωρεί την χειραφέτηση της Σκωτίας ως ένα εγχείρημα που θα υλοποιηθεί σε στάδια κατά βάθος χρόνου. Το κυρίως ζητούμενο, η ενίσχυση της σκωτσέζικης αυτονομίας έχει επιτευχθεί, ενώ το μαξιμαλιστικό αίτημα της ανεξαρτητοποίησης κατάφερε, χάρη στον αμφιλεγόμενο ελιγμό του Βρετανού πρωθυπουργού David Cameron να επιβάλλει ένα δημοψήφισμα διλημματικού χαρακτήρα, έπαψε να αποτελεί ταμπού.

Από την πλευρά του ο Cameron εμφανίσθηκε επίσης μεγαλόθυμος προς τους Σκωτσέζους απευθύνοντάς τους το μήνυμα “Σας ακούμε”. Υπεραμύνθηκε της ιδέας για διεξαγωγή του δημοψηφίσματος λέγοντας ότι πρέπει κανείς να αναμετριέται με τα ερωτήματα και όχι να τα απωθεί, ενώ με δικαιολογημένη υπερηφάνεια και αυτός δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο απέδειξε ότι μπορεί να επιλύει αυτά τα θέματα ειρηνικά και δημοκρατικά. Ο ένοικος της Ντάουνινγκ Στριτ εξέφρασε την ικανοποίησή του όχι μόνο για το γεγονός ότι η Σκωτία θα παραμείνει εντός του Ηνωμένου Βασιλείου αλλά και για το ότι το Σκωτικό Εθνικό Κόμμα του Salmond θα συνεργασθεί για τη διαμόρφωση μιας ισόρροπης και αμοιβαία επωφελούς νέας οριοθέτησης των εξουσιών Λονδίνου και Εδιμβούργου.

Μάλιστα για να μην θεωρηθεί ότι οι προεκλογικές δεσμεύσεις του για δειυερυμένη αυτονομία αποτελούν γράμμα κενό εξήγγειλε την συγκρότηση σχετικής επιτροπής υπό τον Λόρδο Kelvin η οποία θα καταθέσει τις προτάσεις της μέχρι τον Νοέμβριο.

Παράλληλα, όμως, εξήγγειλε και τη συγκρότηση επιτροπής υπό τον τέως υπουργό Εξωτερικών William Hague η οποία θα εξετάσει το “αγγλικό ζήτημα” που αναπόφευκτα προκύπτει – δηλ. το πώς είναι δυνατό η Βουλή των Κοινοτήτων να νομοθετεί με τη συμμετοχή Σκωτσέζων βουλευτών επί θεμάτων (π.χ. εκπαίδευση, περίθαλψη κτλ.) τα οποία αφορούν μόνο την Αγγλία και την Ουαλλία – εφόσον για τη Σκωτία τη σχετική ευθύνη έχει το κοινοβούλιο του Εδιμβούργου.

Το θέμα, που κωδικοποιείται στο σύνθημα “αγγλικές ψήφοι για τους αγγλικούς νόμους”, εξάπτει ήδη την πλειοψηφία των στελεχών των Συντηρητικών και συνιστά εφιάλτη για τους Εργατικούς, οι οποίοι ακόμη και αν κατακτήσουν την εξουσία με τις ψήφους της Σκωτίας θα είναι όμηροι των αντιπάλων τους στο νομοθετικό έργο.

Στην πραγματικότητα, το σκωτσέζικο δημοψήφισμα μπορεί να διαφύλαξε την παρούσα μορφή και έκταση του Ηνωμένου Βασιλείου, όμως αποτέλεσε τη χαριστική βολή για την υφιστάμενη συνταγματική του τάξη. Η συμβίωση των τεσσάρων βρετανικών εθνών συνεχίζεται, όμως οι κανόνες της θα πρέπει αργά ή γρήγορα να ξαναγραφτούν. Ο Σκωτσέζος τέως πρωθυπουργός της Βρετανίας και μέγας υπέρμαχος του “Όχι” Gordon Brown το προέβλεψε αυτό ήδη από την άνοιξη προτείνοντας τη συγκρότηση μιας τετραμερούς ομοσπονδίας από νέα βάση.

Πηγή: www.capital.gr