Το Σύνταγμα των ονείρων μας - Του Διονύση Γουσέτη

Είχα πάντα την αμφιβολία κατά πόσον νομικά και διοικητικά μέτρα μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο συμπεριφοράς των πολιτών και της κοινωνίας, δεδομένου ότι πρόκειται περί ζητήματος όχι νομικού αλλά πολιτιστικού. Για παράδειγμα, το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας (1822) ήταν από τα πιο προοδευτικά, αν όχι το προοδευτικότερο, της εποχής του. Δεν καθόρισε όμως ούτε την πορεία της επανάστασης ούτε το μέλλον της χώρας. Ωστόσο τα επίσημα κείμενα –τα συνταγματικά ιδιαίτερα– μπορούν τουλάχιστον να βοηθήσουν στον εκσυγχρονισμό των θεσμών. Αρκεί να αποβλέπουν σε αυτό οι συντάκτες τους. Αλλιώς δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να καθρεφτίζουν την κακομοιριά μας. Και χρησιμεύουν στο να εκτρέπουν οι κυβερνώντες την πολιτική ατζέντα όταν αυτή γίνεται δύσκολη. «Στρίβειν διά του Συντάγματος» είχε αποφανθεί η Αννα Διαμαντοπούλου, όταν τον Μάιο του 2014, παραμονές ευρωεκλογών, ο κ. Σαμαράς θυμήθηκε να θέσει θέμα αναθεώρησης.

Παραμονές των βουλευτικών εκλογών, ο κ. Σαμαράς ξαναθυμήθηκε το Σύνταγμα, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ αρνήθηκε –κατά τη συνήθειά του– να πάρει μέρος στην κοινοβουλευτική επιτροπή αναθεώρησης. Τα πράγματα αντιστράφηκαν και τώρα είναι ο κ. Τσίπρας που θέτει θέμα αναθεώρησης. Εθισμένος στους συμβολισμούς, θα μας πει τις απόψεις του κατά τη συμβολική ημερομηνία 24 Ιουλίου. Εν τω μεταξύ ο ΣΥΡΙΖΑ πρότεινε με αφάνταστη ελαφρότητα να εγκριθεί το Σύνταγμα με... δημοψήφισμα. Ακολούθησε κράξιμο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και το ακύρωσε. Αλλά η καθ’ ημάς «ευελιξία» στην ιδεολογική χρήση του Συντάγματος ξαναχτύπησε, όταν ο υπουργός κ. Φίλης το επικαλέστηκε για να επιτεθεί σε μια ειρηνική συγκέντρωση. Ο κ. Κατρούγκαλος ξεστόμισε την απίστευτη πρόταση άμεσης εκλογής του Προέδρου από τον λαό, αλλά με δυνατότητα ανάκλησης της εκλογής του! Η δε «τάση των 53» του ΣΥΡΙΖΑ βρίσκει το Σύνταγμα μια χαρά, πλην του άρθρου για την ευθύνη υπουργών. Αυτά τα πρώτα δείγματα γραφής μάς θυμίζουν τις τρεις προηγούμενες πλαδαρές αναθεωρήσεις του μεταπολιτευτικού Συντάγματος και προκαλούν θυμηδία, όταν συγκριθούν με το σχέδιο Συντάγματος που δημοσίευσε η «Κ» στις 5 Ιουνίου. Το συνέταξε μια ομάδα με διαφορετική λογική, που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του ακαταπόνητου Στέφανου Μάνου – του ανθρώπου που πλήρωσε ακριβά την επιμονή του να δρα σύμφωνα με τις πεποιθήσεις του. Στην ομάδα μετέχουν επίσης ένας οικονομολόγος –Παναγής Βουρλούμης– και τέσσερις καθηγητές του Δημοσίου Δικαίου: Νίκος Αλιβιζάτος, Γιώργος Γεραπετρίτης, Γιάννης Κτιστάκις, Φίλιππος Σπυρόπουλος. Υπήρξε φροντίδα να προέρχονται από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους, ώστε να υποχρεώνονται να βρίσκουν συμβιβαστικές λύσεις. Το αποτέλεσμα το διαβάζει κανείς και νιώθει ευεξία, διότι αποπνέει φρεσκάδα ιδεών. Διότι σε κάνει να ξεχνάς, προς στιγμήν, την πιο πάνω αποπνικτική ατμόσφαιρα της ανοησίας και της ιδιοτέλειας. Μέχρι σήμερα δεν του αποδόθηκε η προσοχή που του αξίζει. Είναι ευτύχημα όμως που υπάρχει, διότι θα λειτουργήσει ως λυδία λίθος δοκιμής των κομματικών προτάσεων που αναμένονται.

Έντυπη

Η Καθημερινή