Αμφιδέξιος ηγέτης - Του Φιλοκτήτη Διακομανώλη*

Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε το Ελληνικό Συνέδριο Ηγεσίας της ΕΑΣΕ (Εταιρεία Ανωτάτων Στελεχών Επιχειρήσεων). Ανεξάρτητα από το ενδιαφέρον του συγκεκριμένου συνεδρίου, αυτό που με απασχόλησε έντονα ήταν η επικεφαλίδα του θέματος και το απροσμέτρητο βάθος που πιστεύω ότι διαθέτει. «Αμφιδέξιος Ηγέτης, σ’ έναν παράδοξο κόσμο»

Ο χαρακτηρισμός «αμφιδέξιος» θα μπορούσε να διατυπωθεί και ως μομφή. Ως έλλειψη ιδεολογίας, ως «όλα τα σφάζω όλα τα μαχαιρώνω». Ως μια άλλη εκδοχή της πολυσυζητημένης «πολυσυλλεκτικότητας», ή αλλέως πως, δεν μας βγαίνουν τα κουκιά και συμβιβαζόμαστε. Μια μορφή δηλαδή, πολιτικής ανεξιθρησκείας, που κατευνάζει τα πνεύματα και ευνοεί τις μετακινήσεις.

Ωστόσο, ο όρος «αμφιδέξιος ηγέτης» με εντυπωσίασε τόσο, που τον ανήγαγα σε κοινωνικοπολιτικό ίνδαλμα και πολυπόθητο ζητούμενο. Αγνοούσα τον όρο και ξαφνικά, ζωγραφίστηκε και ενσαρκώθηκε στην φαντασία μου, ένα πολιτικό ζώο με όλες τις αρετές που κατά καιρούς πίστευα για τον ιδανικό ηγέτη. Πώς όμως ξεχωρίζουμε τον αυθεντικό αμφιδέξιο ηγέτη από τον τσαρλατάνο που το παίζει μια μεγάλη αγκαλιά που χωράει μέσα τα πάντα;

Πώς ξεχωρίζουμε τον αμφιδέξιο απατεώνα από τον αμφιδέξιο ηγέτη;

Χωρίς πολλές θεωρητικές φιοριτούρες και ψυχαναλυτικές αναγωγές, η απάντηση είναι πολύ απλή, νομίζω. Αμφιδέξιους πολιτικούς απατεώνες έχουμε δει τόσους πολλούς, που είναι ορατοί διά γυμνού οφθαλμού πλέον. Αντίθετα, αμφιδέξιους ηγέτες δεν έχουμε δει ποτέ, γιατί δεν υπάρχουν στην πολιτική. Είναι τόσο λίγοι που αναφέρονται μόνο στην παγκόσμια ιστορία, την οποία συνήθως επηρεάζουν.

Οι αμφιδέξιοι ηγέτες, κατά κανόνα, αποστρέφονται την πολιτική. Δεν θέλουν να εμπλακούν σ’ ένα τέτοιο αντικείμενο ευτέλειας, από το οποίο, αναμφίβολα, θα βγουν βαριά λαβωμένοι.

Ο Αμφιδέξιος Ηγέτης έχει τη δυνατότητα ν’ αγκαλιάζει αντιφατικές στρατηγικές ταυτόχρονα, όχι ως σκοπιμότητα αλλά ως αποτέλεσμα ευρείας οπτικής γωνίας κατανόησης. Ο αμφιδέξιος ηγέτης είναι ο ενορχηστρωτής μιας ειλικρινούς συλλογικής προσπάθειας. Είναι ο μαέστρος που ξέρει να δημιουργεί αρμονία από την πολυφωνία.

Ο Αμφιδέξιος Ηγέτης δεν δογματίζετε, δεν υπηρετεί ιδεολογίες αλλά σκοπό, τον οποίο πρέπει να φέρει σε πέρας, μέσα στα πλαίσια του σεβασμού της ετερότητας, της δημοκρατίας και της ειλικρίνειας των δεσμεύσεών του.

Ο Αμφιδέξιος Ηγέτης ως αντιπολίτευση δεν καταστροφολογεί, προτείνει εναλλακτικές λύσεις, επιδοκιμάζει τις καλές επιδόσεις της κυβέρνησης, συνεργάζεται στην συνδιαμόρφωση βασικών αξόνων εθνικής στρατηγικής σημασίας και περιμένει υπομονετικά την ώρα του, χωρίς τρικλοποδιές στην κυβέρνηση, με την άσκηση υγειούς και καλόπιστης κριτικής και κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Ο Αμφιδέξιος Ηγέτης, ως κυβέρνηση, επιτυγχάνει συναινέσεις με την αντιπολίτευση. Υιοθετεί τις σωστές υποδείξεις της, όχι ως κινήσεις καλής θέλησης, αλλά ως αγκάλιασμα μιας αντιφατικής πολιτικής που ξέρει να την συνθέτει ακόμα και με τις αντιθέσεις της.

Διαβάζοντας όλες αυτές τις ιδιότητες, πολλοί θα ανοίξουν την ορνιθολογία μήπως και βρουν περισσότερα γι΄αυτό το παράδοξο πτηνό. Τον Αμφιδέξιο Ηγέτη, ένα είδος προς εξαφάνιση, ιδιαίτερα στο νοτιοανατολικό τμήμα της Ευρώπης, στην Εγγύς και Μέση Ανατολή, όπου βεβαίως και ενδημούμε.

*Συγγραφέας